FindR Rezervuar Bulmaz. Bulunan Rezervuarların Kimliğini ve Üretilebilirliğini Tanımlar
İletişime Geç Petrol / Gaz / Maden / Jeotermal

1. Teknolojinin Temel Yaklaşımı

FindR; petrol, doğal gaz, maden ve jeotermal projelerinde belirlenmiş hedeflerin değerlendirilmesi, sınıflandırılması, önceliklendirilmesi ve karar süreçlerinin desteklenmesi amacıyla geliştirilmiş veri tabanlı bir teknoloji platformudur. FindR’ın temel yeniliği tek bir sensöre, tek bir fiziksel ölçüme veya tek bir jeofizik parametreye dayanması değildir. Sistemin ana yapısını; çok katmanlı ve geniş kapsamlı bir referans veri bankasının, özgün veri işleme, benzerlik analizi ve örüntü eşleştirme algoritmasıyla birlikte kullanılması oluşturur.

Yöntemin dayandığı temel düşünce şudur: Geçmişte hidrokarbon veya mineralizasyon bulunan jeolojik ortamlar ile geçmiş saha çalışmalarında ekonomik veya beklenen sonucun elde edilemediği alanlar; jeolojik, fiziksel, kimyasal, yüzey, toprak ve sondajla ilişkili ölçülebilir özelliklerin belirli kombinasyonlarını taşır. FindR, sonuçları bilinen bu geçmiş sahaları referans popülasyonu olarak kullanır ve yeni bir araştırma alanının çok boyutlu özelliklerinin geçmişte başarılı veya başarısız sonuçlarla ilişkilendirilmiş koşullara ne ölçüde benzediğini değerlendirmeyi amaçlar.

Dolayısıyla sistemin amacı, tek bir izole sinyalden hareketle doğrudan ve kesin bir kaynak iddiasında bulunmak değil; yeni alanın çok değişkenli karakteristiklerinin, geçmişte sonuçları doğrulanmış sahalarla karşılaştırılması yoluyla göreceli hedef önceliği üretmektir.

2. Çok Katmanlı Referans Veri Bankası

FindR referans veri bankasının temel yaklaşımı; geçmişte gerçekleştirilmiş su, maden, petrol, doğal gaz ve jeotermal sondajlarına ait konumları, kuyu/sondaj bilgilerini ve nihai saha sonuçlarını sistematik biçimde bir araya getirmektir.

Veri bankasında esas alınan temel prensip, mümkün olduğunca ölçülebilir, doğrulanabilir, kayıt altına alınabilir ve saha veya laboratuvar sonucu ile teyit edilebilir verilerin kullanılmasıdır.

  • Geçmiş sondajların koordinatları ve nihai sonuçları.
  • Kuyu ve sondaj kayıtları; sondajda karşılaşılan litolojik ve jeolojik birimler.
  • Jeokimya örneklemeleri ve laboratuvar analiz sonuçları.
  • Maden aramalarında assay, numune ve mineralizasyonla ilişkili doğrulanabilir sonuçlar.
  • Petrol ve doğal gaz aramalarında kuyu sonucu, akışkan türü, üretim veya ekonomik üretilebilirlik açısından doğrulanabilen saha bilgileri.
  • Su ve jeotermal aramalarında sondaj sonucu, su varlığı, debi, sıcaklık ve benzeri ölçülebilir saha verileri.
  • Sahanın jeolojik bilgileri, yüzey özellikleri, toprak yapısı ve fiziksel olarak tanımlanabilir saha karakteristikleri.
  • Başarılı sonuçların yanı sıra kaynağın bulunmadığı, ekonomik sonuç üretmeyen veya başarısız kabul edilen arama ve sondaj sonuçları.

Özellikle doğrudan sondajla, laboratuvar analiziyle veya ölçülebilir saha sonucu ile doğrulanmış veriler, FindR veri bankasının temel ve en güçlü referans grubunu oluşturur. Bu yaklaşımın amacı, yeni bir araştırma alanının değerlendirilmesinde mümkün olduğunca nesnel, karşılaştırılabilir ve tekrar kontrol edilebilir bir veri tabanı oluşturmaktır.

2.1. Ölçüm Sonucu ile Yorum Sonucunun Ayrılması

FindR veri bankasında 'ölçüm sonucu' ile 'yorum sonucu' bilinçli olarak birbirinden ayrılır. Sondajda karşılaşılan gerçek litoloji, laboratuvar değeri, akışkanın varlığı veya yokluğu, sıcaklık, debi, assay sonucu ve nihai kuyu sonucu gibi doğrudan doğrulanabilir bilgiler ana referans veri grubunda yer alır.

Buna karşılık jeofizik teknolojilerinden elde edilen ve uzman yorumu, modelleme tercihi veya farklı teknik değerlendirmelere açık yorum ürünleri, FindR referans veri bankasının ana öğrenme ve eşleştirme veri grubuna dahil edilmez. Benzer şekilde, uzaktan algılama uygulamalarından elde edilen veriler de FindR’ın ana değerlendirme ve eşleştirme veri grubu kapsamında dikkate alınmaz.

Bu tercih, jeofizik teknolojilerin veya uzaktan algılama uygulamalarının değerini ve kullanım alanlarını sorgulayan bir yaklaşım değildir. Sismik, gravite, manyetik, MT, rezistivite, IP, uzaktan algılama ve diğer konvansiyonel yöntemler kendi teknik amaçları doğrultusunda doğal kaynak projelerinin önemli unsurlarıdır. FindR veri bankasının veri seçimi ise metodolojik olarak mümkün olduğunca doğrudan ölçülebilir, doğrulanabilir ve saha veya laboratuvar sonucu ile teyit edilebilir sonuç verilerine dayanmayı amaçlamaktadır.

2.2. Veri Bankasının Bilimsel Mantığı

Veri bankasının temel sorusu şudur: Geçmişte hangi sahalarda hangi sonuç elde edildi ve bu sonuç hangi ölçülebilir jeolojik, fiziksel, kimyasal ve saha koşulları altında gerçekleşti? Yeni saha, bu doğrulanmış geçmiş örneklerle ne ölçüde benzerlik göstermektedir?

Bu nedenle FindR algoritmasının referans noktası, mümkün olan en yüksek ölçüde gerçek sondaj sonucu, gerçek laboratuvar verisi ve doğrudan saha gözlemidir. Başarılı ve başarısız sonuçların birlikte tutulması, sistemin yalnızca pozitif örnekleri değil, ekonomik sonuç vermeyen koşulları da öğrenebilmesini amaçlar.

3. Yeni Sahanın Karakterizasyonu ve Numunenin Rolü

Yeni bir araştırma sahasında, mümkün olduğunda temsilî numuneler ve sahaya ait mevcut ölçülebilir karakteristikler kullanılır. Numune laboratuvarda analiz edilerek fiziksel ve kimyasal özellikleri belirlenir. Projenin niteliğine göre jeolojik özellikler, yüzey ve toprak parametreleri, kimyasal bileşim ve hedef kaynak açısından anlamlı diğer ölçülebilir değişkenler de değerlendirmeye dahil edilebilir.

Bu veriler standartlaştırılarak çok boyutlu bir özellik profiline dönüştürülür. Başka bir ifadeyle, yeni saha tek bir değerle değil; birbirleriyle ilişkili çok sayıda ölçülebilir değişkenin oluşturduğu karakteristik bir veri profiliyle temsil edilir.

Numunenin önemi, yeni sahanın gerçek ve güncel fiziksel-kimyasal durumuna ilişkin doğrudan veri sağlamasıdır. Algoritma bu güncel profili, veri bankasındaki dünya genelinden toplanmış geçmiş referans alanlarla karşılaştırır.

Partner şirketin çalışma sahalarında daha önce jeokimya örneklemeleri gerçekleştirilmişse, FindR değerlendirme sürecinde örneklerin alındığı konumların koordinatlarını ve ilgili jeokimya analiz/raporlarını talep eder. Bu veriler, mevcut olduğu ölçüde, sahaya ait doğrulanabilir ölçüm ve laboratuvar verileri kapsamında değerlendirmeye dahil edilir.

4. Algoritmanın Çalışma Prensibi

FindR’ın özgün algoritması, yeni alanın çok boyutlu özelliklerini veri bankasındaki geçmiş saha popülasyonlarıyla karşılaştırır; en ilgili referans gruplarını belirler, bu gruplarla ilişkili geçmiş sonuçları inceler ve göreceli bir hedef önceliği değerlendirmesi oluşturur.

Hesaplama ve değerlendirme sürecinde aşağıdaki işlemler yer alabilir:

  • Veri temizleme ve standardizasyon.
  • Kalite kontrol.
  • Özelliklerin yapılandırılması ve karşılaştırmaya uygun hale getirilmesi.
  • Çok boyutlu benzerlik analizi.
  • İlgili değişkenlerin ağırlıklandırılması.
  • Karşılaştırılabilir jeolojik ortamların belirlenmesi.
  • Geçmiş sondaj sonuçlarıyla ilişkilendirme.
  • Başarılı ve başarısız referansların birlikte değerlendirilmesi.
  • Mekânsal hedeflemenin iteratif olarak daraltılması.

Bu işlem basit bir veri tabanı araması değildir. Amaç, yeni alanın yalnızca tek bir geçmiş sahaya benzerliğini değil; çok sayıda geçmiş gözlem içinden, jeolojik ve fiziksel-kimyasal açıdan en anlamlı karşılaştırma popülasyonlarını belirlemektir.

Veri kümesinin büyüklüğü, heterojenliği, veri hazırlama ihtiyacı ve analitik kapsamına bağlı olarak bir projenin değerlendirme süresi birkaç hafta ile birkaç ay arasında değişebilir. Bu süre; veri hazırlama, kalite kontrolü, standardizasyon, karşılaştırma ve iteratif değerlendirme süreçlerinin kapsamına bağlıdır.

4.1. Fikri Mülkiyet ve Ticari Sır

FindR’ın algoritmaları, veri işleme yöntemleri, uygulama süreçleri ve çalışma prensibine ilişkin ayrıntılar; şirketin fikri mülkiyetini ve ticari sır niteliğindeki know-how’ını oluşturduğundan kamuya açık olarak paylaşılmamaktadır.

Kamuya açık teknik anlatım; teknolojinin genel çalışma çerçevesini, kullanılan veri gruplarını, değerlendirme yaklaşımını ve doğrulama mantığını açıklamakla sınırlıdır. Algoritmik ağırlıklandırmalar, mekânsal işleme ayrıntıları, veri dönüştürme yöntemleri ve şirkete özgü diğer hesaplama adımları ticari sır kapsamında korunur.

Beşer Mühendislik

5. Analizin Temel Mantığı

Geçmişte ne oldu?
Hangi jeolojik, fiziksel ve kimyasal koşullarda oldu?
Aynı veya benzer koşullar bugün nerede bulunuyor?
Bu koşullara sahip alanlarda geçmişte hangi sonuçlar elde edildi?

FindR algoritması, bu soruların cevaplarını geniş referans veri bankası içinde arayarak yeni araştırma alanı için göreceli potansiyel ve hedef önceliği üretmeye çalışır.

6. Hiyerarşik Alan Daraltma Sistemi

FindR’ın önemli özelliklerinden biri, geniş bir çalışma alanını tek aşamada yalnızca 'var' veya 'yok' biçiminde değerlendirmek yerine, analizi kademeli olarak daha küçük ve daha güçlü hedeflere doğru ilerletmesidir. Tanımlanmış Değerlendirme Alanı → Potansiyel Bölgeler → Hedef Zonlar → Yüksek Benzerlik Alanları → Öncelikli Sondaj Lokasyonları Her aşamada algoritmanın analitik odağı, birleşik karakteristikleri ve tarihsel analogları daha güçlü kanıt sağlayan alanlara yönelir. Bu sayede büyük bir ruhsatın veya araştırma sahasının tamamını aynı yoğunlukta çalışmak yerine, pahalı teknik faaliyetlerin daha güçlü veri desteğine sahip alanlarda yoğunlaştırılması amaçlanır.

7. Petrol ve Doğal Gazda Rezervuar Değerlendirmesi

Petrol aramalarında FindR, geçmişte hidrokarbon keşfedilen, hidrokarbon bulunmayan veya sondajın ağırlıklı olarak su içeren ya da ekonomik olmayan sonuçlarla tamamlandığı alanların fiziksel, kimyasal, jeolojik, yüzey ve diğer ölçülebilir özelliklerini referans olarak kullanır.

Algoritma iki tamamlayıcı soruya cevap üretmeye çalışır:

  • Yeni araştırma alanı, geçmişte hidrokarbon bulunan hangi ortamlara daha çok benziyor?
  • Görünüşte benzer olan ancak geçmişte hidrokarbon üretmeyen veya ekonomik sonuç vermeyen hangi ortamlarla benzerlik gösteriyor?

Bu değerlendirme jeolojik bir garanti değil, göreceli olasılık veya hedef önceliği üretir. Yüksek öncelikli alanlar daha sonra konvansiyonel jeoloji, jeofizik, kuyu logu, basınç, akışkan, sondaj ve üretim verileriyle ayrıntılı olarak test edilir.

8. Madencilikte Hedef Değerlendirme ve Önceliklendirme

Madencilikte aynı çerçeve altın, bakır, lityum, nikel ve diğer hedefler için uygulanabilir. Yeni alanın jeolojik, jeokimyasal, toprak, yüzey, fiziksel ve laboratuvar özellikleri; geçmişte mineralizasyonun doğrulandığı alanlarla ve sondaj veya numune sonuçlarında ekonomik mineralizasyonun doğrulanmadığı alanlarla birlikte karşılaştırılır.

Sistem, birleşik özellikleri geçmişte mineralize olmuş ortamlara daha fazla benzeyen zonları belirlemeye ve geniş ruhsat alanı içerisindeki hedefleri göreceli olarak sınıflandırıp önceliklendirmeye çalışır.

Benzerlik tek başına ekonomik yatak kanıtı değildir. Nihai kaynak ve rezerv belirlenmesi; sondaj, temsilî numune, laboratuvar assay, jeolojik ve yapısal yorum, üç boyutlu modelleme, süreklilik değerlendirmesi, gerektiğinde metalurjik testler ve bağımsız teknik değerlendirme gerektirir.

9. Jeotermal Uygulamalarda Yaklaşım

Aynı temel veri eşleştirme yaklaşımı jeotermal aramalarda da uygulanabilir. Geçmiş jeotermal saha ve kuyu verileri, jeolojik ortam, fiziksel özellikler ve fiziksel-kimyasal karakteristikler yeni alanın değerlendirilmesinde referans oluşturabilir. Amaç, geniş araştırma sahasını daraltmak ve ileri jeofizik ile sondaj çalışmalarını öncelikli hedeflere yönlendirmektir.

10. Konvansiyonel Yöntemlerle İlişkisi

Konvansiyonel arama grubu; jeoloji, jeofizik, sismik ve diğer yöntemlerle potansiyel rezervuarların belirlenmesinde temel rolü üstlenir. FindR bu sürecin yerine geçmez; şirket tarafından belirlenmiş rezervuar hedeflerinin içerik ve üretilebilir hidrokarbon potansiyeli açısından sınıflandırılması ve sondaj önceliğinin belirlenmesi aşamasında tamamlayıcı karar desteği sağlar.

11. Teknolojinin Temel Farkı

FindR’ın temel farkı, yeni bir sahayı yalnızca teorik jeolojik model üzerinden değerlendirmek yerine, geçmişte gerçek dünyada yapılmış ve sonuçları bilinen sondajlar ile saha analizlerinden oluşan geniş bir veri popülasyonuyla karşılaştırmasıdır.

Sistemin temel varlığı referans verinin kalitesi ve ölçeği; temel teknolojik unsuru ise bu verileri temizleyen, standartlaştıran, karşılaştıran, ağırlıklandıran ve yorumlayan özgün algoritmadır.

12. Saha Sonuçları ve Performansın Doğru Sunumu

FindR’ın şirket içi saha kayıtlarında bugüne kadar çeşitli yüksek eşleşme oranları bildirilmiştir. Petrol aramalarında sonucu tamamlanan 79 sondaj için algoritma çıktılarının saha sonuçlarıyla uyumlu olduğu ifade edilmektedir. Ayrıca test edilen bazı veri kümeleri ve vakalarda hedef eşleşme oranlarının %99,99 seviyelerine kadar raporlandığı belirtilmektedir.

PETROLDE, 124 SONDAJ LOKASYONUNDA GERÇEK SAHA TESTİ

FindR'ın iddiası yalnızca teorik veya laboratuvar çalışmasına dayanmamaktadır.

Bugüne kadar, konvansiyonel arama süreçlerinin sonunda belirlenmiş, 124 petrol sondaj lokasyonuna bağımsız olarak ulaşılmış ve her lokasyon için, yalnızca iki temel öngörü oluşturulmuştur:

“Üretilebilir petrol veya gaz var.”

“Üretilebilir petrol veya gaz yok.”

Bu lokasyonların bir bölümü, şirketlerin sahalarında sondaj kararı verdiği noktaları, bize gönderdikleri lokasyonlarıdır, geri kalanı ise FindR'ın, bağımsız test amacıyla elde ettiği kuyu lokasyonları ve kuyu isimlerinden oluşmaktadır.

Bu kuyulardaki veriler, şirket yöneticilerinden veya karar vericilerden doğrudan alınmak yerine, sondaj noktalarına yakın bölgelerdeki, yerel iletişim kaynakları ve sondaj süreçlerinde çalışan, üçüncü taraflar üzerinden, bağımsız olarak elde edilmiştir.

Kuyu lokasyonları ve isimleri, FindR'a bildirildikten sonra, öngörüler oluşturulmuş, kayıt altına alınmış ve daha sonra, kuyu bilgilerine erişim sağladığımız kişilerden gelen, saha sondaj  sonuçları ile  karşılaştırılmıştır.

Bugüne kadar 124 kuyunun, 79'unun sondajı tamamlanmıştır.

79 KUYUDAKİ SONUÇ

- 42 kuyu için, FindR “üretilebilir petrol yok” öngörüsünde bulunmuştur. Saha sonuçları bu öngörüyle eşleşmiştir.

- 37 kuyu için FindR “üretilebilir petrol var” öngörüsünde bulunmuştur. Saha sonuçları yine öngörüyle eşleşmiştir.

Böylece, sonuçları alınmış 79 kuyunun tamamında, öngörü ile saha sonucu eşleşmiştir.

Bu 79 kuyunun 2'si, offshore petrol ve doğal gaz sondaj lokasyonudur.

Kalan 45 kuyunun saha sonuçları, henüz, tamamlanmadığı için takip edilmektedir. Sonuçlar elde edildikçe, FindR'ın toplam performansı yeniden değerlendirilecektir.

BAŞARI HİKÂYELERİ

1.ARALARINDA YALNIZCA 164 METRE OLAN İKİ KUYU

FindR'ın hassasiyetini ortaya koyan en dikkat çekici örneklerden biri, aynı sahada, aralarında yalnızca 164 metre bulunan, iki kuyudur.

İlk kuyu için FindR;

«“Doğru noktada, seçilmiş petrol rezervuar alanı üzerinde bir sondaj yapılıyor ve burada petrol bulunacak.”»

öngörüsünde bulunmuştur.

Sondaj tamamlandığında sonuç, FindR'ın öngörüsüyle tamamen eşleşmiş ve kuyuda petrol bulunmuştur.

Ancak, yalnızca 164 metre mesafedeki, ikinci kuyu için FindR, farklı bir sonuç üretmiştir:

«“Bu sondaj petrol rezervuar alanının dışında yapılmaktadır. Başarısızlıkla sonuçlanacak ve kuru kuyu olacaktır.”»

Sondaj sonucu yine, FindR'ın öngörüsüyle tamamen örtüşmüştür.

Bu örnek, iki kuyunun, birbirine yalnızca 164 metre mesafede olmasına rağmen, FindR'ın;dolu petrol rezervuar alanı ile,boş veya üretilebilir petrol içermeyen alanı,doğru sondaj noktasınıve yanlış sondaj noktasını,birbirinden ayırt edebildiğini göstermektedir.

Yine FindR, 70'ten fazla üretim kuyusu olan sahada, 5 tane kuru kuyunun sonucunu, haftalar, aylar öncesinden, doğru öngörmüştür.

2.REZERVUAR VAR, ANCAK ÜRETİLEBİLİR PETROL YOK

Bir başka sahada, birbirine yakın üç kuyunun lokasyon ve kuyu isimleri, FindR'a bildirilmiş ve sondaj sonuçları hakkında öngörü istenmiştir.

FindR'ın değerlendirmesi:

«“Evet, bu üç sondaj, bir rezervuar alanı üzerine yapılan sondajlardır; ancak burada üretilebilir petrol yok.”» olmuştur.

Sondajlar tamamlandığında, kuyulardan petrol emareleri gelmiştir. Bunun üzerine, saha ekibi, kuyuların kuru kuyu olarak mı kapatılacağı, yoksa, üretime mi alınacağı konusunda, karar vermek zorunda kalmıştır.

Sonunda, kuyuların üretime alınmasına karar verilmiştir. Ancak FindR önceki öngörüsünde ısrar etmiş ve:

«“Üretilebilir petrol yok.”»

demiştir.

Kuyular üretime alındıktan sonra, toplamda, yalnızca 401 varil petrol üretmiş ve ardından, su-petrol dengesi nedeniyle, kuru kuyu olarak kayıtlara geçmiştir. Üretim durdurulmuş ve kuyular daha sonra, enjeksiyon kuyularına dönüştürülmüştür.

Bu örneğin önemi, aslında sorunun, rezervuarın bulunup bulunmaması olmadığını, göstermesidir. Rezervuar vardır ve petrol emareleri de bulunmaktadır. Ancak kritik soru, rezervuarın ekonomik ve sürdürülebilir üretim sağlayabilecek miktarda, üretilebilir petrol içerip içermediğidir.

FindR'ın öngörüsü tam olarak bu noktada gerçekleşmiştir:

Rezervuar vardı, ancak üretilebilir petrol yoktu.

3.REZERVUAR DOĞRU, ANCAK SONDAJ NOKTASI SINIRA ÇOK YAKIN

Bir başka şirket, konvansiyonel arama süreçlerinin sonunda, petrol bulunduğunu düşündüğü, sondaj lokasyonunu FindR ile paylaşmıştır.

FindR'ın değerlendirmesine göre ;  seçilen lokasyon, gerçekten bir rezervuar alanının içerisindeydi ve, rezervuarın içerisinde petrolde bulunuyordu. Yani rezervuar seçimi temelde doğruydu.

Ancak kritik bir problem vardı:

Kuyu lokasyonu, petrol rezervuar alanının dış sınırına çok yakındı.

FindR bu nedenle, kuyuda, bir süre petrol üretimi yapılabileceğini, ancak, üretimin sürdürülebilir olmayacağını ve, kısa bir süre sonra kuyunun, üretim vermeyerek, kuru kuyu olarak kayda geçeceğini öngörmüştür.

Saha sonucu, yine FindR'ın öngörüsüyle örtüşmüştür. Şirket kuyuda bir süre üretim gerçekleştirmiş, ancak daha sonra kuyuyu kapatmak zorunda kalmıştır.

Bu örnek, yalnızca doğru rezervuarı seçmenin yeterli olmadığını; rezervuar içerisinde, doğru sondaj noktasının seçilmesinin de, sondaj başarısı açısından, kritik olduğunu göstermektedir.

4.ÜRETİM MİKTARINA YÖNELİK ÖNGÖRÜ

124 sondaj lokasyonundan birinde ise, bir petrol şirketinin sahibiyle tanıştığımızda, şirket sahalarında yeni bir keşif gerçekleştirmiş ve, bir kuyuyu üretime almıştı.

Şirket yetkilisi, henüz ilk 100 metresi delinmiş ve, toplam 2.700 metre sondaj hedeflenen yeni bir kuyunun lokasyonunu, FindR ile paylaşarak, sondaj sonucuna ilişkin, öngörümüzü istedi.iki kuyu arasındaki mesafe, 700 metre idi.

Değerlendirmemizi yapabilmemiz için, aynı sahada üretime alınmış kuyudan, küçük bir su şişesi kadar, petrol numunesi de istedik, bize gönderildi.

FindR'ın değerlendirmesi sonucunda, yeni kuyunun, doğru noktada ve, petrol rezervuar alanı üzerinde konumlandığı ve kuyuda, "üretilebilir petrol bulunacağı" öngörüsü şirkete iletildi.

Bu çalışmanın dikkat çekici tarafı, değerlendirmenin yalnızca “üretilebilir petrol var” öngörüsüyle, sınırlı kalmamasıydı.

Aynı sahada üretime alınmış ve, üretim miktarı bilinen, bir emsal kuyu bulunuyordu. FindR, bu kuyudan elde edilen veriyi, yeni kuyuya ilişkin değerlendirmeyle karşılaştırarak, yeni kuyunun, günlük petrol üretiminin, emsal kuyudan, yaklaşık %60–70 daha yüksek, olabileceğini öngördü.

Aradan yaklaşık bir buçuk ay geçti. Yeni kuyu, hedeflenen derinliğe yaklaşırken, şirket yetkilisinin paylaştığı saha bilgilerine göre, kuyuda, 21 metre petrol "pay zonu" kesildi. Aynı sahada üretime alınmış emsal kuyuda ise, bu değer, yaklaşık 10 metre seviyesindeydi.

Bu saha bulguları, FindR'ın, hem, “üretilebilir petrol var” öngörüsüyle, hem de, yeni kuyunun, emsal kuyudan, daha yüksek, üretim potansiyeline sahip olacağı yönündeki değerlendirmesiyle, uyumlu görünmektedir.

Ancak kuyu, henüz üretime alınmadığı için, üretim miktarına ilişkin öngörü, henüz kesinleşmiş bir sonuç değildir. Kuyu üretime alındığında, elde edilecek gerçek üretim verileriyle değerlendirme, yeniden karşılaştırılacaktır.

Bu örnek, FindR'ın yalnızca “petrol var mı, yok mu?” sorusuna değil, mevcut, emsal verilerle birlikte, değerlendirildiğinde, üretim potansiyeline ilişkin, öngörü üretme hedefini de, ortaya koymaktadır.

FINDR'IN ORTAYA KOYDUĞU TEMEL FARK

FindR'ın bugüne kadar elde ettiği örnekler, üç önemli ayrımı ortaya koymaktadır:

Dolu ve boş rezervuar ayrımı.

Bir rezervuar alanının, gerçekten, üretilebilir petrol içerip içermediğinin, değerlendirilmesi.

Petrol emareleri ile üretilebilir petrol ayrımı.

Bir kuyuda, petrol emareleri bulunmasının, kuyunun, ekonomik ve sürdürülebilir üretim yapacağı, anlamına gelmediğinin, ortaya konulması.

Rezervuar sınırı ve sondaj noktası değerlendirmesi

Doğru rezervuarın seçilmesinin yanında, sondaj noktasının, rezervuar içerisinde nerede bulunduğunun ve sınıra ne kadar yakın olduğunun, değerlendirilmesi.

Başka bir ifadeyle FindR'ın hedefi yalnızca:

“Rezervuar var mı?”

sorusunu cevaplamak değil;

“Bu rezervuar üretilebilir hidrokarbon içeriyor mu ? ve, sondaj için doğru hedef burası mı?”

sorusuna yönelik öngörü üretmektir.

FINDR'IN KONVANSİYONEL ARAMA SÜRECİNDEKİ YERİ

Yıllar süren jeolojik ve jeofizik çalışmalar sonucunda, şirketlerin önünde onlarca potansiyel rezervuar hedefi oluşabilir.

Sismik ve diğer konvansiyonel teknolojiler:

“Potansiyel rezervuarlar burada.”

diyebilir.

Ancak, karar aşamasında soru değişir:

“Hangi rezervuarı delmeliyim?”

FindR tam olarak bu noktada konumlanmaktadır.

FindR, konvansiyonel arama sürecin sonunda ortaya çıkan, hedefler arasında, doğru rezervuarı ve, doğru sondaj noktasını seçmeye yardımcı olmayı amaçlayan, bağımsız bir, karar verme teknolojisidir.

SADECE PETROL VE DOĞAL GAZ DEĞİL

FindR teknolojisi, petrol ve doğal gaz üzerinden anlatılmakla birlikte, kullanım alanı bununla sınırlı değildir.

Teknolojinin aynı yaklaşımı;

jeotermal kaynakların, madenlerin ve soğuk su kaynaklarının,

keşfinde de uygulanabilmektedir.

Dolayısıyla FindR'ın temel yaklaşımı, farklı doğal kaynaklarda, çok sayıdaki potansiyel hedef arasından, doğru hedefin belirlenmesine, yardımcı olmaktır.

13. Bilimsel Doğrulama İçin Bir Sonraki Adım

Teknolojinin bilimsel ve kurumsal olarak daha güçlü biçimde değerlendirilmesi için uygun sonraki adım, bağımsız kör doğrulamadır. Bu doğrulamada hedef alanlar veya kuyular nihai sonuçlar bilinmeden seçilmeli, değerlendirme kriterleri test başlamadan önce belirlenmeli, veri sızıntısı engellenmeli ve önceden belirlenmiş tüm hedefler sonuç ne olursa olsun değerlendirme setinde tutulmalıdır.

FindR’ın tahminleri daha sonra bağımsız olarak doğrulanmış sondaj ve saha sonuçlarıyla karşılaştırılmalıdır. Böyle bir çalışma; duyarlılık, özgüllük, yanlış pozitif, yanlış negatif, kesinlik, tekrarlanabilirlik ve ekonomik değer gibi performans göstergelerinin bilimsel olarak ölçülmesine imkân sağlayacaktır.

13.1. Rezervuar Hedeflerinin FindR'a Aktarılması

FindR'ın petrol ve doğal gazdaki bu çalışma modelinde analiz süreci, şirketin konvansiyonel arama çalışmaları sonucunda belirlediği rezervuar hedeflerinin FindR'a iletilmesiyle başlar.

Şirket, değerlendirilmesini istediği rezervuar alanlarının koordinatlarını FindR'a iletir. FindR, bu hedefleri üretilebilir hidrokarbon içermeyen, ekonomik üretilebilirliği düşük veya üretilebilir hidrokarbon açısından öncelikli rezervuarlar şeklinde sınıflandırmayı amaçlar.

Bu nedenle FindR'ın bu değerlendirme modelinin uygulanabilmesi için öncelikle konvansiyonel arama süreci sonunda tanımlanmış rezervuar hedeflerinin bulunması gerekir. FindR'ın rolü, bu rezervuarların keşfinin yerine geçmek değil; belirlenmiş rezervuarlar arasındaki sondaj önceliğinin seçilmesine yardımcı olmaktır.

13.2. Konvansiyonel Aramadan FindR Karar Desteğine Şematik İş Akışı

Bu akış, FindR’ın petrol ve doğal gaz tarafındaki rolünü net biçimde göstermektedir. FindR, konvansiyonel değerlendirme sürecinin yerine geçen bir teknoloji değil; şirket tarafından belirlenmiş rezervuar hedefleri üzerinde çalışan tamamlayıcı bir karar destek katmanıdır.

A. Şirketin Konvansiyonel Değerlendirme Süreci

Şirket; jeoloji, sismik, gravite, manyetik, kuyu verileri ve diğer konvansiyonel yöntemleri kullanarak potansiyel hidrokarbon içerebilecek rezervuar alanlarını belirler.

  • Potansiyel rezervuar alanlarının belirlenmesi.
  • Değerlendirilecek rezervuar hedeflerinin listelenmesi.
  • Rezervuar koordinatlarının FindR’a iletilmesi.

B. Kritik Karar Noktası

“Belirlenen rezervuarların hangisi üretilebilir hidrokarbon içeriyor ve hangisi sondaj açısından öncelikli olmalıdır?”

C. FindR Karar Destek Katmanı

→ Belirlenen rezervuar hedefleri

→ Rezervuar koordinatlarının FindR’a iletilmesi

→ FindR rezervuar değerlendirmesi ve sınıflandırması

→ Üretilebilir hidrokarbon içermeyen / kuru hedef

→ Rezervuar mevcut ancak su ağırlıklı veya ekonomik üretilebilirliği düşük hedef

→ Üretilebilir hidrokarbon içeren öncelikli rezervuar

→ Rezervuarların önceliklendirilmesi

→ Şirketin sondaj kararı

D. FindR’ın Süreçteki Temel Rolü

FindR, konvansiyonel hidrokarbon değerlendirme sürecini başlatan veya bu süreçte kullanılan jeoloji, jeofizik, sismik ve diğer yöntemlerin yerine geçen bir teknoloji değildir. FindR’ın bu çalışma modelindeki rolü; şirket tarafından tamamlanan çalışmalar sonucunda belirlenmiş ve koordinatları kendisine iletilmiş rezervuar hedeflerini değerlendirmek, bu hedefleri içerik ve üretilebilir hidrokarbon potansiyeli açısından sınıflandırmak ve sondaj açısından önceliklendirmeye yardımcı olmaktır.

Bu nedenle FindR’ın bu değerlendirme modelini uygulayabilmesi için, öncelikle konvansiyonel süreçler sonucunda belirlenmiş rezervuar hedeflerinin ve bunlara ait koordinatların FindR’a iletilmesi gerekmektedir.

14. Sonuç

FindR, doğal kaynak projelerinde geçmiş saha ve sondaj sonuçlarını yeni hedeflere ait ölçülebilir özelliklerle bir araya getirerek yapılandırılmış bir değerlendirme ve karar çerçevesi üretmeyi amaçlayan veri tabanlı bir teknolojidir.

Platformun hedefi, her kilometrekareyi eşit yoğunlukta araştırmak yerine; tarihsel analoglar, olumlu ve olumsuz saha sonuçları ve çok boyutlu benzerlik analizi yardımıyla en güçlü veri desteğine sahip alanları önceliklendirmektir.

Bu yaklaşımın nihai amacı, sınırlı arama sermayesinin bilimsel olarak daha güçlü gerekçeye sahip hedeflere yönlendirilmesini, sondaj kararlarının daha fazla veriyle desteklenmesini ve arama belirsizliğinin azaltılmasını sağlamaktır.

15. Tek Paragrafta FindR

FindR; geçmişte sonuçları bilinen petrol, doğal gaz, maden ve jeotermal sondajları ile jeolojik, fiziksel, kimyasal, yüzey ve toprak verilerinden oluşturulmuş çok katmanlı bir referans veri bankasını; değerlendirilmek üzere tanımlanan hedeflerden elde edilen standartlaştırılmış çok boyutlu karakteristiklerle karşılaştıran, başarılı ve başarısız geçmiş örnekleri birlikte değerlendiren ve özgün veri işleme ile örüntü eşleştirme algoritmaları üzerinden hedefleri sınıflandırıp önceliklendirmeye yardımcı olan veri tabanlı bir karar destek platformudur.

16. FindR Teknolojisinde Numunenin Yeri ve Gerekli Veriler

FindR teknolojisinin çalışma ve değerlendirme sürecinde numune önemli bir yere sahiptir. Gerek kör test çalışmalarında gerekse yeni keşif alanlarının araştırılmasında, incelenecek doğal kaynağın türüne göre fiziki numune veya referans bilgiler talep edilir.

Bu gereklilik; petrol, maden, doğal gaz ve jeotermal kaynaklar için farklılık göstermektedir.

Petrol Çalışmalarında

FindR'ın birinci tercihi fiziki petrol numunesidir.

Kör test uygulanacak bir sondaj noktası değerlendirilecekse, bu noktaya en yakın üretim kuyularından çıkarılan petrolün fiziki numunesinin FindR'a gönderilmesi tercih edilir.

Yeni bir araştırma veya keşif alanı değerlendirilecekse ve araştırılacak sahada daha önce petrol üretimi yapılmışsa, bu sahadan çıkarılan petrolün fiziki numunesi talep edilir. Sahada farklı gravitelerde petrol üretiliyorsa, her farklı graviteyi temsil eden ayrı petrol numunelerinin gönderilmesi istenir.

Araştırılacak sahada henüz petrol üretimi bulunmuyorsa, bu durumda sahaya en yakın komşu üretim sahalarından alınmış fiziki petrol numunelerinin gönderilmesi tercih edilir.

Fiziki numunenin gönderilmesinin mümkün olmadığı durumlarda FindR çalışmayı yine yürütebilir. Bu durumda:

  • Kör test çalışmalarında, test uygulanacak noktaya en yakın üretim kuyularından çıkarılan petrolün net gravite bilgisi talep edilir.
  • Yeni bir araştırma veya keşif sahasında ise araştırılacak alana en yakın komşu üretim sahalarında çıkarılan petrollerin net gravite bilgileri talep edilir.

Maden Çalışmalarında

Maden çalışmalarında, altın hariç bütün maden türleri için FindR'ın birinci tercihi fiziki numunedir.

Kör test yapılacaksa, test noktalarına en yakın üretim alanlarından çıkarılan ilgili madene ait fiziki numunenin gönderilmesi talep edilir.

Yeni bir maden sahası araştırılacaksa, araştırma yapılacak bölgeden veya bu bölgeye en yakın üretim sahalarından çıkarılan ilgili madene ait fiziki numunenin FindR'a gönderilmesi istenir.

Fiziki numune gönderilmesinin mümkün olmadığı durumlarda FindR bu yöntemi öncelikli olarak tercih etmemekle birlikte, çalışmanın yine de yürütülmesi talep edilirse, kör test veya araştırma yapılacak sahaya en yakın bölgelerde çıkarılan ilgili madenlere ait tenör bilgileri ve görseller talep edilir ve değerlendirme bu bilgiler üzerinden yürütülür.

Doğal Gaz, Jeotermal ve Altın Çalışmalarında

Doğal gaz ve jeotermal kaynak çalışmalarında FindR şirketlerden fiziki numune talep etmez.

Benzer şekilde, maden grubunda altın için de fiziki numune talep edilmez.

FindR; doğal gaz, jeotermal ve altın çalışmalarını fiziki numune olmaksızın yürütür ve değerlendirmesini gerçekleştirir.

Özet

FindR'ın numune ve veri gereksinimleri araştırılan doğal kaynağa göre değişmektedir:

Petrol: Birinci tercih fiziki petrol numunesidir. Numunenin temin edilemediği durumlarda en yakın üretim kuyusu veya sahalarındaki petrolün net gravite bilgileri kullanılır.

Madenler: Altın hariç birinci tercih fiziki maden numunesidir. Numunenin temin edilemediği ve çalışmanın yine de yapılmasının talep edildiği durumlarda en yakın üretim alanlarındaki ilgili madenin tenör bilgileri ve görselleri kullanılır.

Doğal gaz: Fiziki numune talep edilmez.

Jeotermal: Fiziki numune talep edilmez.

Altın: Fiziki numune talep edilmez. ingilzice çevir

Teknolojimize Güveniyoruz

79 + Petrol
Sondaj Lokasyonu
14 + Maden
Sahası
% 99 +
Başarı Oranı

Bizimle İletişime Geç

Email: info@findr.com.tr